FreeBSD kurulu bir makineye SSH ile uzaktan erişim i&ccedil;in aşağıdaki adımları izleyiniz.
&nbsp;
1-&nbsp;/etc/rc.conf dosyası i&ccedil;erisinde&nbsp;sshd_enable="YES" olmalı.
Not: FreeBSD 'de default olarak ee edit&ouml;r&uuml; gelmektedir. ee ile dosya i&ccedil;erisine girebilirsiniz.nano edit&ouml;r&uuml;n&uuml; kullanmak isterseniz pkg install nano komutunu &ccedil;alıştırabilirsiniz.
&nbsp;
2- root kullanıcısıyla ssh erişimi yapmak i&ccedil;in&nbsp;/etc/ssh/sshd_config dosyasında&nbsp;PermitRootLogin yes olmalı ve yorum satırı olmamalı.(başında # varsa kaldırın.)
&nbsp;
3- ssh servisini yeniden başlatın ve ssh ile bağlanmayı deneyiniz.
service sshd restart
&nbsp;

FreeBSD SSH erişimine nasıl açılır?

FreeBSD 12.1 kurulumunu yapmak i&ccedil;in aşağıdaki adımları izleyiniz.
&nbsp;
1- Verdiğim linkten yararlanarak son s&uuml;r&uuml;m&uuml;n kendi mimarinize uygun olan iso'sunu indirebilirsiniz.Bu yazıda FreeBSD 12.1-RELEASE amd64 iso'sunu indirip makinemize boot ediyoruz.
<a href="https://www.freebsd.org/where.html" target="_blank">https://www.freebsd.org/where.html</a>
&nbsp;
<pre>Current:&nbsp;Geliştirme veya test ama&ccedil;lı kullanmak istiyorsanız tercih edebilirsiniz.&nbsp; Bug'lar ve uyumsuzluklar olabilir.İleri d&uuml;zey kullanıcılar i&ccedil;in &ouml;nerilir. Stable:&nbsp;En son desteklenen ve test edilmiş halini kullanmak istiyorsanız tercih edebilirsiniz. Bazen bug'lara ve uyumsuzluklara sahip olabilir, genellikle hızlıca &ccedil;&ouml;z&uuml;l&uuml;r. Release:&nbsp;Base veya kernel g&uuml;ncellemeleri olmadan orjinal olarak yayınlanan versiyondur. Kritik g&uuml;venlik ve bug &ccedil;&ouml;z&uuml;m yolları eklenir. Genel olarak &ccedil;oğu kullanıcıya &ouml;nerilir.</pre>
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/download-freebsd-12.1-release.png" alt="download-freebsd-12.1-release." />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd-12.1-release-amd64-dvd1.png" alt="freebsd-12.1-release-amd64-dvd1" />
&nbsp;
2- FreeBSD boot men&uuml;s&uuml; ile bizi karşılıyor. Boot timer s&uuml;resi i&ccedil;erisinde men&uuml;deki istediğimiz se&ccedil;enekleri se&ccedil;ebiliriz. Kurulum adımına ge&ccedil;mek i&ccedil;in Enter'a basıyoruz.
&nbsp;
<pre>-Boot Multi User: Boot timer duraklatılmadıysa doğrudan bu moda girecektir. Eğer duraklatıldıysa 1 ya da k&uuml;&ccedil;&uuml;k-b&uuml;y&uuml;k harf farketmeksizin B'ye ya da Enter'a basınız. Network servisleri ve &ccedil;eşitli sistem daemon'ları başlattıktan sonra yerel olarak y&uuml;klenmiş paketlerin&nbsp; başlangı&ccedil; komut dosyalarını başlatır. -Boot Single User: Bu moda 2'ye ya da k&uuml;&ccedil;&uuml;k-b&uuml;y&uuml;k harf farketmeksizin S'ye basarak bu moda girebilirsiniz. Single-User Mode, genellikle boot yapılandırma dosyasındaki hata veya uyumsuz bir dosyadan dolayı sistemin boot edememesi durumunda sistemi onarmak i&ccedil;in kullanılır. Ayrıca root parolasını resetlemek i&ccedil;in kullanılır. Single-user mode'da sistem ve sistemin konfig&uuml;rasyon dosyalarına localde tam yetki verir. Bu modda ağ bağlantısı yok. Sistemi onarmak i&ccedil;in yararlı olsada g&uuml;venli olmayan bir fiziksel ortamda herhangi biri erişim sağlandığında tam yetkiye sahip olacağı i&ccedil;in g&uuml;venlik riski barındırır.&nbsp; -Escape to loader prompt: Bu moda 3'e ya da ESC'ye basarak girebilirsiniz. D&uuml;ş&uuml;k-seviye komutları limitli sayıda i&ccedil;eren bir onarım sistemini boot eder. -Reboot: Sistemi yeniden başlatmak i&ccedil;in kullanılır. 4'e basınız. -Kernel: 5'e basarak kernel se&ccedil;iminizi yapıp boot edebilirsiniz.</pre>
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_menu.png" alt="freebsd_menu" />
&nbsp;
<pre>-Configure Boot Options: FreeBsd Boot Options men&uuml;s&uuml;n&uuml; a&ccedil;ar. 1-Back to Main Menu [Backspace] : Backspace ya da 1'e bastığınızda ana men&uuml;ye d&ouml;ner. 2-Load System Defaults: Yaptığınız değişiklikleri varsayılan değerlere sıfırlamak i&ccedil;in kullanılır. 3-ACPI Support: Sistem boot sırasında takılırsa , bu se&ccedil;eneği Off moduna alıp deneyiniz. 4-Safe Mode: Sistem, ACPI Support Off olsa bile takılıyorsa bu se&ccedil;eneği On moduna alıp deneyiniz. 5-Single User: Single-user modu kullanmak i&ccedil;in On yapabilirsiniz, herhangi bir sorun yoksa Off konuma alınız.&nbsp; 6-Verbose: Boot sırasında daha ayrıntılı mesaj g&ouml;rmek istiyorsanız On konumuna alınız. Donanım par&ccedil;asında sorun giderirken yardımcı olabilir.</pre>
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_boot_options_menu.png" alt="freebsd_boot_options_menu" />
&nbsp;
&nbsp;
3- FreeBSD'yi kurmak i&ccedil;in Install se&ccedil;eneği se&ccedil;iyoruz
<pre>Install: FreeBSD'yi y&uuml;klemek i&ccedil;in kullanılır. Shell: Kurulumdan &ouml;nce diskleri hazırlamak i&ccedil;in kullanılan komut satırı ara&ccedil;larını d&uuml;zenleyen FreeBSD shell'e erişmek i&ccedil;in kullanılır. Live CD: FreeBSD'yi y&uuml;klemeden &ouml;nce denemek i&ccedil;in kullanılabilir.</pre>
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/install_freebsd.png" alt="install_freebsd" />
&nbsp;
4- Klavye d&uuml;zeninizi se&ccedil;iniz.. Test etmemiz i&ccedil;in Test tr.kbd keymap se&ccedil;eneğine geliyor. İ&ccedil;erisine girip test edebilirsiniz ya da y&ouml;n tuşlarıyla bir &uuml;st se&ccedil;enek olan Continue with tr.kbd keymap se&ccedil;eneğini se&ccedil;ip Enter'a basınız.
&nbsp;
&nbsp;<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_keymap_selection.png" alt="freebsd_keymap_selection" />
&nbsp;
&nbsp;<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_keymap_selection_2.png" alt="freebsd_keymap_selection" />
&nbsp;
5- Tercihinize g&ouml;re hostname belirtebilirsiniz.
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/set-hostname-freebsd.png" alt="set-hostname-freebsd" />
&nbsp;
6- FreeBSD'yi kullanım amacınıza ve kullanılabilir disk alanınıza g&ouml;re istediğiniz bileşeni se&ccedil;ebilirsiniz ya da defaultta bırakabilirsiniz.
Not: Se&ccedil;im yapmak i&ccedil;in y&ouml;n tuşlarıyla istediğiniz bileşenin &uuml;zerine gelip boşluk tuşuna(Space) basabilirsiniz.
&nbsp;
<pre>base-dbg: Base sistem i&ccedil;in hata ayıklama sembolleri.Programcılar i&ccedil;in kullanışlıdır. kernel-dbg: Kernel i&ccedil;in hata ayıklama sembolleri.Programcılar i&ccedil;in kullanışlıdır. lib32-dbg: Sadece FreeBSD'nin 64 bit sistemlerde, 32 bit uygulamaları i&ccedil;in hata ayıklama sembolleri lib32:32 bit uygulamaları FreeBSD'nin 64 bit s&uuml;r&uuml;m&uuml;nde &ccedil;alıştırmak i&ccedil;in uyumluluk k&uuml;t&uuml;phaneleri ports: &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; taraf yazılım paketlerinin indirilmesini, derlenmesini vekurulumunu otomatikleştirir.Yaklaşık 500MB disk alanı kaplayacaktır. src: hem kullanıcı alanı hem de kernel i&ccedil;in FreeBSD kaynak kodunun tamamı.1 GB disk alanı gereklidir. Yeniden derlemek i&ccedil;in ek olarak 5 GB alan gerektirir. tests: freeBSD'nin kendi test ara&ccedil;ları</pre>
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/distrubution_select_freebsd.png" alt="distrubution_select_freebsd" />
&nbsp;
7-Disk alanını ayırma y&ouml;ntemini belirlemek i&ccedil;in tercihinize g&ouml;re se&ccedil;ebilirsiniz.
<pre>Auto (UFS) ve AUTO (ZFS): İhityacınıza g&ouml;re se&ccedil;eceğiniz UFS ya da ZFS'yi tercih ettiğinizde otomatik oluşturacaktır.Yeni başlayanlar Auto(UFS) ile ilerleyebilirsiniz. Manual: Uzman kullanıcıların &ouml;zelleştirilmiş partition'lar a&ccedil;masına izin verir. Shell: Uzman kullanıcıların gpart, fdisk, bsdlabel gibi komut satırı yardımcı programları kullanarak &ouml;zelleştirilmiş partition'lar a&ccedil;abileceği bir shell istemi a&ccedil;ar.</pre>
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_partitioning.png" alt="freebsd_partitioning" />
&nbsp;
8- Entire Disk se&ccedil;ildiğinde t&uuml;m disk alanı silip y&uuml;kler. Partition se&ccedil;ildiğinde diskte kullanılmayan bir alanda partition oluşturup se&ccedil;er. Entire Disk ile ilerliyoruz.
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_partition_entire_disk.png" alt="freebsd_partition_entire_disk" />
&nbsp;
9- Genellikle amd64 bilgisayarlar i&ccedil;in en uygun se&ccedil;im GPT'dir. Uyumlu olmayan eski bilgisayarlar MBR kullanmalıdır. Diğer partition şemaları, nadir veya eski bilgisayarlar i&ccedil;in kullanılır.
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_partition_scheme.png" alt="freebsd_partition_scheme" />
&nbsp;
10- Partition'ları d&uuml;zenleyebilirsiniz ya da doğrudan Finish'i se&ccedil;ip default olarak ilerleyebilirsiniz. Son olarak yapılan değişikliklerden sonra onay mesaj kutusu &ccedil;ıkar. Eğer memnun değilseniz geri d&ouml;nebilirsiniz. Sizin i&ccedil;in uygunsa Commit'i se&ccedil;ip ilerliyoruz.
&nbsp;
<pre>freebsd-boot: FreeBSD boot kodunu tutar. freebsd-ufs: FreeBSD UFS dosya sistemi freebsd-swap: FreeBSD swap alanı</pre>
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_partition_editor.png" alt="freebsd_partition_editor" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_confirmation.png" alt="freebsd_confirmation" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebds_load.png" alt="freebds_load" />
&nbsp;
&nbsp;
11-Kurulum tamamlandıktan sonra root kullanıcısı i&ccedil;in parola oluşturuyoruz.
&nbsp;
&nbsp;<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_create_root_password.png" alt="freebsd_create_root_password" />
&nbsp;
12-Network konfig&uuml;rasyonu i&ccedil;in ilk olarak makinenizde yer alan NIC'leri g&ouml;sterir. Hangisini kullanmak istiyorsanız tercih ediniz.
-Makinemize sabit bir ipv4 ip'si tanımlayacağız. ipv6 olarak bir ip tanımlamak isterseniz ya da DHCP'den bir ip almasını isterseniz buna g&ouml;re se&ccedil;im yapabilirsiniz.
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_network_configuration.png" alt="freebsd_network_configuration" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_network_configuration2.png" alt="freebsd_network_configuration" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_network_configuration3.png" alt="freebsd_network_configuration3" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_network_configuration4.png" alt="freebsd_network_configuration" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_network_configuration5.png" alt="freebsd_network_configuration" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_network_configuration6.png" alt="freebsd_network_configuration" />
&nbsp;
13- Bulunduğunuz konuma g&ouml;re saat ve lokasyon tercihinizi yapabilirsiniz.
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_time_zone_selector.png" alt="freebsd_time_zone_selector" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_select_country.png" alt="freebsd_select_country" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_select_country2.png" alt="freebsd_select_country" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_time_date.png" alt="freebsd_time_date" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_time_date_2.png" alt="freebsd_time_date_2" />
&nbsp;
14- Sistem her yeniden başlatıldığında hangi servislerin başlatılacağını se&ccedil;ebilirsiniz. İsteğe bağlıdır.
&nbsp;
<pre>local_unbound: Local DNS cache'ni tutar. sshd: SSH ile uzaktan erişmek i&ccedil;in kullanılır. moused:Sistem konsolundan komut satırına bağlandığınızda fareyi etkinleştirmek i&ccedil;in kullanılır. ntpdate vs ntpd: Otomatik saat senkronizasyonu i&ccedil;in kullanılır. powerd: G&uuml;&ccedil; kontrol&uuml; ve enerji tasarrufu i&ccedil;in kullanılır. dumpdev: Kernel crash dump mekanizmasına izin verir.</pre>
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_choose_service.png" alt="freebsd_choose_service" />
&nbsp;
15- Sistem g&uuml;venliğini artırmak i&ccedil;in se&ccedil;enekleri kendinize g&ouml;re değerlendirip se&ccedil;ebilirsiniz.
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_system_hardening.png" alt="freebsd_system_hardening" />
&nbsp;
&nbsp;
16- Bu adımda kullanıcı oluşturuyoruz. İstediğiniz kadar kullanıcı oluşturabilirsiniz.
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_add_user.png" alt="freebsd_add_user" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_add_user2.png" alt="freebsd_add_user" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_add_user3.png" alt="freebsd_add_user" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_add_user4.png" alt="freebsd_add_user" />
&nbsp;
7- Exit &gt; No &gt; Reboot adımlarını tekrar ediniz.Kurulum tamamlandı.
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_exit_installer.png" alt="freebsd_exit_installer" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_manual_configuration.png" alt="freebsd_manual_configuration" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_complete_reboot.png" alt="freebsd_complete_reboot" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_login.png" alt="freebsd_login" />
&nbsp;
<img src="/media/uploads/freebsd_12.1_kurulumu/freebsd_login2.png" alt="freebsd_login" />
&nbsp;
&nbsp;

FreeBSD 12.1  Kurulumu

Yazar Malcolm Gladwell’e göre bir alanda uzmanlaşmak 10.000 saat sürer. Bir insanın günde 8 saat çalışarak bu süreye ulaşması yaklaşık 5 yılını alır. Hiç uyumayan, 7/24 aktif bir yapay zeka (AI) için ise bu saf süre sadece 416 gün 16 saattir.
Ancak yapay zekanın her an internete bağlı kalıp kesintisiz bilgi alması imkansızdır. Çevrimdışı kaldığı veya veri bulamadığı durumlarda bu 416 gün büyük bir verimsizliğe dönüşebilir.
İşte bu yüzden yapay zekayı sadece veriye bırakmıyoruz; insan zekasının ürünü olan bazı katı kuralları sisteme yükleyerek bu süreyi ışık hızına çıkarıyoruz.

<blockquote style="text-align:left;"> AI İçin "Hile Kodları": Regex, Karar Ağaçları ve Ontolojiler</blockquote>

Yapay zekanın her şeyi sıfırdan, deneme yanılma yoluyla öğrenmesini beklemek zaman kaybıdır. Bilgi akışının kesildiği anlarda, şu üç silahla AI’ın öğrenme sürecini bypass ediyoruz:
Regex (Düzenli İfadeler): AI’ın binlerce metni okuyup e-posta veya telefon formatını kendi kendine keşfetmesini beklemiyoruz. Regex ile formatı doğrudan önüne koyuyor, arama süresini sıfıra indiriyoruz.
Karar Ağaçları (Decision Trees): Kritik anlarda AI’a net bir yol haritası çiziyoruz. "Eğer A durumu varsa B’ye git" diyerek, verisiz kaldığı anlarda bile hata yapmadan, en doğru mantıksal karara milisaniyeler içinde ulaşmasını sağlıyoruz.
Ontolojiler (Bilgi Haritaları): Kelimeler ve kavramlar arasındaki ilişkileri (örneğin: "Araba bir taşıttır ve tekerleği vardır") yapay zekaya önceden öğretiyoruz. Böylece AI, interneti olmasa bile kavramlar arası bağ kurarken zaman kaybetmiyor.

<blockquote>Sonuç: Akıllı Kısayolların Gücü</blockquote>

7/24 çalışan bir yapay zeka muazzam bir potansiyele sahiptir. Ancak onu sadece veriyle beslemek yerine Regex, Karar Ağaçları ve Ontolojilerle donattığımızda, yıllar sürecek uzmanlık süreçlerini günlere indirebiliyoruz.

 

 

Gelecek, sadece veri yutan değil; insan yapımı kurallarla zamanı bükebilen hibrit yapay zekaların olacak.

Yapay Zekanın 10.000 Saati: Kurallarla Zamanı Bükmek

<h2>Nginx Ne Zaman Başlatıldı? journalctl ile Servis Geçmişini Takip Etmek</h2>
<h1></h1>
<h1>Sunucunuzda çalışan bir servisin ne zaman ayağa kalktığını, kaç kez yeniden başlatıldığını ya da beklenmedik şekilde çöküp çökmediğini bilmek istediğiniz anlar olur. systemctl status size sadece şu anki durumu gösterir; geçmişe dönük bir kayıt için systemd’nin log yöneticisi olan journalctl’a bakmak gerekir.</h1>
<h1>Bu yazıda, nginx’in son 30 gün içinde kaç kez başlatıldığını tek satırlık bir komutla nasıl bulacağımızı inceleyeceğiz:</h1>
<h1></h1>
<pre>journalctl -u nginx --since "30 days ago" | grep "Started"</pre>

<h2>Komut Ne Yapıyor?</h2>
<h1></h1>
<h1>Komutu parçalarına ayıralım:</h1>
<h1></h1>
<h1>journalctl — systemd’nin merkezi log sistemine (journal) erişim sağlayan araç. Sunucudaki tüm servislerin logları buradan okunabilir.</h1>
<h1>-u nginx — sadece nginx.service birimine ait logları filtreler. Bu bayrak olmadan tüm sistem logları önünüze dökülür.</h1>
<h1>--since "30 days ago" — son 30 gün ile sınırlı bir zaman aralığı belirler. Bunun yerine "2026-08-01", "yesterday" ya da "2 hours ago" gibi ifadeler de kullanılabilir.</h1>
<h1>| grep "Started" — journal çıktısı içinden sadece "Started nginx..." satırlarını süzer; yani servisin başlatıldığı anları listeler.</h1>
<h1></h1>
<h1></h1>
Örnek Çıktı
Komutu çalıştırdığınızda şuna benzer bir çıktı görürsünüz:
<pre>Aug 12 03:14:02 ubuntu systemd[1]: Started A high performance web server and a reverse proxy server.</pre>
<pre>Aug 20 09:41:17 ubuntu systemd[1]: Started A high performance web server and a reverse proxy server.</pre>
<pre>Sep 05 22:03:55 ubuntu systemd[1]: Started A high performance web server and a reverse proxy server.</pre>

Her satır, nginx’in o tarihte (yeniden) başlatıldığını gösterir. Beklenmedik bir sıklıkta tekrar eden satırlar görüyorsanız, bu genelde bir sorunun (crash, out-of-memory kill, manuel restart alışkanlığı vb.) işaretidir.
"Started" Dışında Nelere Bakılabilir?

Aynı mantıkla farklı anahtar kelimelerle filtreleme yaparak servisin tüm yaşam döngüsünü izleyebilirsiniz:

# Durdurulma anları
<pre>journalctl -u nginx --since "30 days ago" | grep "Stopped"</pre>

# Reload (yeniden yükleme) anları — restart’tan farklıdır, worker’lar yenilenir
<pre>journalctl -u nginx --since "30 days ago" | grep -i "reload"</pre>

# Başarısız (failed) başlangıçlar
<pre>journalctl -u nginx --since "30 days ago" | grep -i "failed"</pre>

<h1></h1>
<h2>Neden İşe Yarar?</h2>

Kesinti analizi: Bir müşteri "sitede sabah kısa bir kesinti oldu" dediğinde, o saatte gerçekten bir restart olup olmadığını saniyeler içinde doğrulayabilirsiniz.
Otomasyon takibi: Certbot yenilemesi, deploy script’i veya bir cron job nginx’i restart ediyorsa, bunun planlandığı gibi çalışıp çalışmadığını kontrol edebilirsiniz.
Kararlılık göstergesi: Bir servis kısa aralıklarla sürekli restart oluyorsa (crash-loop), bu satırların sıklığı bunu hemen ele verir.


journalctl -u &lt;servis-adı&gt; --since "..." | grep "..." kalıbı, sadece nginx için değil — MySQL, Redis, Docker veya herhangi bir systemd servisi için de aynı şekilde kullanılabilir. Sunucu sorunlarını "ne zaman oldu, kaç kez oldu" sorularıyla debug ederken elinizin altında bulunması gereken temel komutlardan biridir.
<h1></h1>
<h1></h1>
<h1></h1>

Nginx Ne Zaman Başlatıldı? journalctl ile Servis Geçmişini Takip Etmek

nginx servisi en son ne zamanlar yeniden başlatıldığını görmek

<h2>Adım 1: Hesap Ekleme Menüsüne Erişim</h2>
<h2>Outlook programını açtıktan sonra sol üst köşedeki Dosya (File) menüsüne tıklayın ve açılan "Bilgi" (Info) sekmesindeki Hesap Ekle (Add Account) butonuna basın.</h2>

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/1__445.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

<h2>Adım 2: Kurulum Türünü Seçme</h2>
<h2>Karşınıza çıkan "Otomatik Hesap Kurulumu" ekranında, e-posta adresinizi hemen girmeyin. Alt kısımdaki Elle kurulum veya ek sunucu türleri (Manual setup or additional server types) seçeneğini işaretleyip İleri (Next &gt;) butonuna tıklayın.</h2>

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/2__292.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

<h2>Adım 3: Hizmet Türünü Belirleme</h2>
<h2>"Hizmet Seç" (Choose Service) ekranında, kurumsal mail altyapımıza uygun olan POP veya IMAP (POP or IMAP) seçeneğini işaretleyin ve İleri (Next &gt;) butonuna basarak devam edin.</h2>

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/3__872.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

<h2>Adım 4: Sunucu ve Kullanıcı Bilgilerinin Girilmesi</h2>
<h2>En kritik adım olan bu ekranda hesap ayarlarınızı eksiksiz doldurmanız gerekmektedir:</h2>
<h2></h2>
<h2>Adınız (Your Name): Karşı tarafın görmesini istediğiniz adınız</h2>
<h2>E-posta Adresi (Email Address): E-posta adresinizin tamamı</h2>
<h2>Hesap Türü (Account Type): Açılır menüden IMAP seçin.</h2>
<h2>Gelen posta sunucusu (Incoming mail server): mail.sitenizinadi.com (Örn: mail.makdos.tech)</h2>
<h2>Giden posta sunucusu (Outgoing mail server): mail.sitenizinadi.com</h2>
<h2>Kullanıcı Adı (User Name): E-posta adresinizin tamamı</h2>
<h2>Parola (Password): E-posta şifreniz.</h2>

<h2>Bilgileri girdikten sonra hemen ileri demeyin, giden sunucu ayarlarını yapmak için sağ alt kısımdaki Diğer Ayarlar... (More Settings...) butonuna tıklayın.</h2>

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/4__37.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

<h2>Adım 5: Giden Sunucusu Doğrulaması (Çok Önemli)</h2>
<h2>Açılan ufak pencerede üst kısımdan Giden Sunucusu (Outgoing Server) sekmesine geçin. Buradaki "Giden sunucum (SMTP) için kimlik doğrulaması gerekiyor" (My outgoing server (SMTP) requires authentication) kutucuğunu mutlaka işaretleyin. Aksi takdirde farklı kurumlara (Gmail, Hotmail vb.) e-posta gönderemezsiniz.</h2>

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/7__115.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

<h2>Adım 6: Gelişmiş Port Ayarları</h2>
<h2>Aynı pencerede üstten Gelişmiş (Advanced) sekmesine geçin ve port ayarlarını güvenli bağlantı altyapısına göre yapılandırın:</h2>
<h2>Gelen sunucusu (IMAP): 143</h2>
<h2>Aşağıdaki şifreli bağlantı türünü kullan: Açılır menüden TLS (veya STARTTLS) seçin.</h2>
<h2>Giden sunucusu (SMTP): 587</h2>
<h2>Aşağıdaki şifreli bağlantı türünü kullan: Açılır menüden TLS (veya STARTTLS) seçin.</h2>
<h2>Ayarları tamamladıktan sonra Tamam (OK) butonuna tıklayarak pencereyi kapatın ve ana ekranda İleri (Next &gt;) butonuna basın.</h2>

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/5__771.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

<h2></h2>
<h2>Adım 7: Test ve Kurulumun Tamamlanması</h2>
<h2>İleri butonuna bastığınızda Outlook, girdiğiniz sunucu ayarlarını otomatik olarak test edecektir. Hem gelen sunucusuna (IMAP) giriş hem de test e-postası gönderme işlemleri yeşil tik ile başarıyla tamamlandığında, Kapat (Close) butonuna basabilirsiniz.</h2>

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/6__83.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

<h2></h2>

Outlook 2016 masaüstü uygulamasını kullanarak kurumsal e-posta hesabınızı sorunsuz bir şekilde bilgisayarınıza kurmak için adımları sırasıyla izleyebilirsiniz

Makdos Outlook 2016 E-Posta Kurulum Rehberi

Outlook

<h3>Adım 1</h3>
Thunderbird programını ilk açtığınızda veya yeni bir hesap eklemek istediğinizde, ana ekranda yer alan "Eklenecek hesabı seçin" başlığı altındaki zarf simgeli "E-posta" butonuna tıklayın. 
<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/1tr__44.jpg" alt="" style="height: auto;width: auto"/>
Adım 2: Temel Kullanıcı Bilgilerinin Girilmesi
Açılan "Hesap Merkezi" penceresinde, karşı tarafın göreceği Tam isim kısmını (Örn: Adınız Soyadınız) ve kurulumunu yapacağınız kurumsal E-posta adresi kısmını doldurun.
 
Adım 3: Manuel Yapılandırmaya Geçiş
Bilgilerinizi ve parolanızı girdikten sonra sağdaki "Devam et" butonuna tıklamayın. Otomatik sistemin yanlış portlar atamasını ve bağlanma hatası vermesini engellemek için, sol alt kısımda beliren mavi renkli MANUEL YAPILANDIRMA yazısına tıklayın. 
<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/tr2__390.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>
Adım 4: Gelen Sunucu (IMAP) Ayarları
Açılan detaylı formda, Gelen sunucusu (IMAP) ayarlarını şu şekilde doldurun: 
<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/tr3__454.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>
<h3>Adım 5: Kimlik Doğrulama ve Senkronizasyon</h3>
<h3>Sunucuyla bağlantı başarılı bir şekilde kurulduktan sonra, Thunderbird uygulaması maillerinizi indirmeden önce sizden son bir onay isteyecektir. Ekrana gelen "Kimlik doğrulama gerekli" penceresinde Parola kutucuğuna şifrenizi girin.</h3>
<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/tr4__534.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

Mozilla Thunderbird arayüzü ile kurumsal (IMAP/SMTP) e-posta kurulumu

Thunderbird E-Posta Kurulum Rehberi (2026)

ThunderBird

<h2 style="margin-left:0px;">MacOS işletim sisteminin gelişmiş güvenlik önlemleri nedeniyle, AnyDesk gibi uzak masaüstü bağlantı uygulamalarının bilgisayarınızı kontrol edebilmesi ve ekranınızı görebilmesi için bazı izinleri manuel olarak vermeniz gerekir.</h2>
<h2 style="margin-left:0px;">İşte bu sorunu çözmek için yapmanız gerekenler:</h2>
<h3>1. Sistem Ayarlarına Giriş Yapın </h3>
<h3>İşleme başlamak için ekranın alt kısmında bulunan Dock (görev çubuğu) üzerinden Sistem Ayarları çark simgesine tıklayarak ayarlar menüsünü açın.</h3>

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/1__834.jpeg" alt="" style="height: auto;width: 900px"/>
2. Gizlilik ve Güvenlik Menüsünü Bulun 
Açılan pencerenin sol tarafındaki menüyü aşağı kaydırın. El simgesiyle gösterilen Gizlilik ve Güvenlik (Privacy &amp; Security) sekmesini bulup tıklayın.

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/4__648.jpeg" alt="" style="height: auto;width: 900px"/>
3. Erişilebilirlik İzinlerine Gidin
Bilgisayarınızın klavye ve fare kontrolünü AnyDesk’e vermek için sağ taraftaki menüden Erişilebilirlik (Accessibility) seçeneğine tıklayın.

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/8__109.jpeg" alt="" style="height: auto;width: 900px"/>
4. AnyDesk’e Kontrol Yetkisi Verin
Karşınıza bilgisayarınızı kontrol etme yetkisi olan uygulamaların bir listesi çıkacak. Listeden AnyDesk’i bulun ve yanındaki anahtarı tıklayarak aktif (mavi) konuma getirin. (Bu aşamada Mac’iniz sizden parmak izi veya şifre isteyebilir).

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/7__424.jpeg" alt="" style="height: auto;width: 900px"/>

<h3 style="margin-left:0px;">5. Uygulama Listede Yoksa Ne Yapmalısınız? </h3>
Eğer bir önceki adımdaki listede AnyDesk’i göremiyorsanız listenin hemen altında bulunan "+" (Artı) butonuna tıklayın.


<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/6__24.jpeg" alt="" style="height: auto;width: 900px"/>

<h3 style="margin-left:0px;">6. Uygulamayı Manuel Olarak Ekleyin </h3>
"+" butonuna tıkladıktan sonra açılan dosya seçici penceresinde sol menüden Uygulamalar (Applications) klasörüne girin. Buradan AnyDesk’i seçip "Aç" butonuna tıklayarak listeye ekleyin ve ardından anahtarını aktif hale getirin.


<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/5__538.jpeg" alt="" style="height: auto;width: 900px"/>

<h3 style="margin-left:0px;">7. Ekran Kaydı İzni İçin Geri Dönün </h3>
Erişilebilirlik iznini hallettikten sonra, karşı tarafın ekranınızı görebilmesi için tekrar Gizlilik ve Güvenlik menüsüne dönün. Menüden Ekran ve Sistem Ses Kaydı (Screen &amp; System Audio Recording) seçeneğine tıklayın.


<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/2__84.jpeg" alt="" style="height: auto;width: 900px"/>

<h3 style="margin-left:0px;">8. Ekran Paylaşımını Etkinleştirin </h3>
Açılan sayfada tıpkı önceki adımlarda yaptığımız gibi listeden AnyDesk’i bulun ve yanındaki anahtarı aktif (mavi) hale getirin.

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/3__200.jpeg" alt="" style="height: auto;width: 900px"/>
Mac’inizde AnyDesk için gereken tüm izinleri başarıyla tanımladınız. Artık uzak masaüstü bağlantılarınızı sorunsuz bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

MacOS Sistem Ayarları üzerinden AnyDesk uygulamasına ekran paylaşımı ve kontrol yetkisi verme adımları.

Mac AnyDesk İzin Ayarları

Mac OS

587 (SMTP Submission) portuna gelen TCP trafiğini izlemek için:
<pre>tcpdump -i any tcp port 587</pre>

Sadece gelen bağlantıları görmek için (SYN paketleri):
<pre>tcpdump -i any ’tcp dst port 587’</pre>

IP adreslerini sayısal olarak göster:
<pre>tcpdump -i any -nn ’tcp dst port 587’</pre>


Paket içeriğini ASCII olarak görmek (SMTP komutları için faydalıdır):
<pre>tcpdump -i any -nn -A ’tcp port 587’</pre>

Hex + ASCII:
<pre>tcpdump -i any -nn -X ’tcp port 587’</pre>

Belirli bir IP’den gelenleri izlemek:
<pre>tcpdump -i any -nn ’host 192.168.1.100 and tcp port 587’</pre>

Paketleri dosyaya kaydetmek:
<pre>tcpdump -i any -nn -w smtp587.pcap ’tcp port 587’</pre>

Daha sonra incelemek için:
<pre>tcpdump -nn -r smtp587.pcap</pre>

Mail sunucusunda en sık kullanılan komut genellikle şudur:
<pre>tcpdump -i any -nn -A ’tcp dst port 587’</pre>

Bu, 587 portuna gelen SMTP bağlantılarını ve istemcinin gönderdiği EHLO, AUTH, MAIL FROM gibi komutları (TLS başlamadan önce veya STARTTLS öncesinde) izlemenizi sağlar.

587 (SMTP Submission) portuna gelen TCP trafiğini izlemek

Linux

Linux’ta Rsync Tabanlı Akıllı Proje Yedekleme Sistemi (vcp Scripti)

<h1>Modern yazılım geliştirme ortamlarında projeler hızlı büyür ve birçok geçici/üretilmiş dosya içerir:</h1>
<h1></h1>
node_modules
.git
.idea (JetBrains IDE metadata)
dist, build
__pycache__
log dosyaları
<h1></h1>
<h1>Bu dosyalar:</h1>
<ul>
<li>Gereksiz disk kullanımı oluşturur</li>
<li>Yedekleme sürelerini ciddi şekilde uzatır</li>
<li>Taşınabilirliği azaltır</li>
</ul>
<h1></h1>
<h1>Bu makale, Linux üzerinde rsync tabanlı akıllı bir yedekleme aracı (vcp) oluşturmayı anlatır.</h1>

Linux ortamında proje yedekleme çoğu zaman basit cp -r komutu ile yapılır. Ancak bu yöntem hem gereksiz dosyaları kopyalar hem de büyük projelerde ciddi performans kaybına yol açar. Özellikle .git, node_modules, .idea, dist, build, __pycache__ gibi klasörler hem büyük yer kaplar hem de yedek içinde anlamlı bir değer üretmez.

Bu problemi çözmek için rsync tabanlı bir “akıllı kopyalama” scripti kullanılabilir. rsync, sadece değişen dosyaları kopyaladığı için hızlıdır ve aynı zamanda belirli klasörleri hariç tutma imkanı sağlar.

Amaç, bulunduğun dizindeki projeyi otomatik olarak algılayıp sabit bir yedek klasörüne, proje adıyla birlikte kopyalamaktır. Böylece her proje ayrı bir klasörde düzenli şekilde saklanır.


<pre>cat &gt; ~/.local/bin/vcp &lt;&lt; ’EOF’ #!/usr/bin/env bash DST="/media/muslu/Projeler/Makdos/2026" SRC="$PWD" BASENAME="$(basename "$SRC")" TARGET="$DST/$BASENAME" mkdir -p "$TARGET" rsync -av \ --exclude=’.git/’ \ --exclude=’node_modules/’ \ --exclude=’.venv/’ \ --exclude=’__pycache__/’ \ --exclude=’.idea/’ \ --exclude=’dist/’ \ --exclude=’build/’ \ --exclude=’logs/’ \ --exclude=’graphify-out/’ \ --exclude=’OLDS/’ \ --exclude=’OLDs/’ \ --exclude=’YDK/’ \ --exclude=’MUSLU/’ \ "$SRC/" \ "$TARGET/" EOF chmod +x ~/.local/bin/vcp</pre>

<pre>cd /home/muslu/GolandProjects/</pre>
<pre>vcp</pre>

Script kurulduktan sonra herhangi bir proje dizininde sadece vcp komutu çalıştırmak yeterlidir. Sistem otomatik olarak bulunduğun klasörü hedef alır ve yedek klasörünü oluşturur.
Bu yapı özellikle GoLand, PyCharm ve benzeri IDE projelerinde avantaj sağlar. Çünkü bu projeler çok sayıda cache ve metadata içerir. Bu dosyaların hariç tutulması hem disk kullanımını azaltır hem de yedekleme süresini kısaltır.
Sonuç olarak bu yaklaşım, manuel kopyalama yerine daha kontrollü, hızlı ve tekrarlanabilir bir yedekleme sistemi sağlar.

Projelerinizi gereksiz veya istemediğiniz klasörleri atlayarak yedeklemek isterseniz Linux da bu komutu kullanabilirsiniz. 

Linux’ta Rsync Tabanlı Akıllı Proje Yedekleme Sistemi (vcp Scripti)

<h1>Mail sunucusu yönetimi, özellikle sorun giderme ve sistem performansını izleme açısından hayati öneme sahiptir. Aşağıda, Postfix mail sunucusunda yer alan /var/log/mail.log dosyasını kullanarak e-posta gönderimleri hakkında bilgi edinmenizi sağlayacak basit Bash komutları bulunmaktadır. Bu komutlar, günlük dosyası üzerinden belirli bilgileri filtreleyerek analiz yapmanıza yardımcı olur.</h1>

1. Günlükten Gönderenler
Aşağıdaki komut, belirtilen tarih için en çok e-posta gönderen adresleri listeler:

<pre>grep "from=" /var/log/mail.log | grep "$(date ’+%b %e’)" | awk -F’from=’ ’{print $2}’ | awk ’{print $1}’ | sort | uniq -c | sort -nr | head -3</pre>

<h3>Açıklama:</h3>
<h3>grep "from=" /var/log/mail.log: Mail log dosyasında gönderici adreslerini (from) içeren satırları bulur.</h3>
<h3>grep "$(date ’+%b %e’)": Bugünün tarih formatını kullanarak sadece o güne ait kayıtları alır.</h3>
<h3>awk -F’from=’ ’{print $2}’: "from=" ifadesinden sonrasını alır.</h3>
<h3>awk ’{print $1}’: Gönderen e-posta adresinin ilk kısmını alır.</h3>
<h3>sort | uniq -c | sort -nr: E-posta adreslerini sayar ve frekansa göre sıralar.</h3>
<h3>head -3: En çok e-posta gönderen ilk 3 adresi gösterir.</h3>

<h2>2. Postfix Kuyruğundan Gönderenlerin Listesi</h2>
Aşağıdaki komut, Postfix kuyruk yöneticisi (qmgr) aracılığıyla hangi adreslerin en çok e-posta gönderdiğini bulur:

<pre>grep "postfix/qmgr" /var/log/mail.log | grep "from=&lt;" | awk -F’from=&lt;’ ’{print $2}’ | awk -F’&gt;’ ’{print $1}’ | sort | uniq -c | sort -nr | head -3</pre>

<h3>Açıklama:</h3>
grep "postfix/qmgr": Postfix kuyruk yöneticisi tarafından işlenen kayıtları arar.
grep "from=&lt;": Gönderen adreslerini filtreler ve "from=&lt;" içeren satırları bulur.
awk -F’from=&lt;’ ’{print $2}’: "from=&lt;" kısmından sonrasını alır.
awk -F’&gt;’ ’{print $1}’: Gönderen e-posta adresini ayıklar.
sort | uniq -c | sort -nr: Adresleri sayar ve frekansa göre sıralar.
head -3: En çok e-posta gönderen ilk 3 adresi gösterir.

<h2>3. Belirli Bir Adresten Gelen Bağlantılar</h2>
Aşağıdaki komut, belirli bir e-posta adresi için bağlantı kayıtlarını gösterir:

<pre>grep "connect from" /var/log/mail.log | grep "bulent@deneme.com"</pre>

<h3>Açıklama:</h3>
grep "connect from": Bağlantı kayıtlarını arar.
grep "bulent@deneme.com": Sadece belirtilen e-posta adresine ait bağlantı kayıtlarını filtreler.

Postfix Mail Sunucusu için Log Analizi Komutları

Postfix

Başlat menüsünde “PowerShell” yazarak çıkan sonuca sağ tıklayın ve "Yönetici olarak çalıştır" seçeneğini tıklayın. 
 Adım 1: PowerShell ile Firewall Kuralı Ekleme
 UDP 53 portunu engellemek için PowerShell’de aşağıdaki komutu kullanarak yeni bir firewall kuralı ekleyin:
<pre>New-NetFirewallRule -DisplayName "MAKDOS - Block UDP - Inbound - DNS 53" -Direction Inbound -Protocol UDP -LocalPort 53 -RemoteAddress Any -Action Block</pre>
 Bu komut,gelen UDP trafiğini 53 numaralı DNS portunda (Domain Name System) engeller. 
<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/ekran-goruntusu-2025-04-17-12-15-12__291.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

 Adım 2: PowerShell ile Firewall’u Aktifleştirme
 Yeni kuralı ekledikten sonra PowerShell ile aşağıdaki komutu kullanarak firewall’u etkinleştirin:
<pre>Set-NetFirewallProfile -Profile Domain,Public,Private -Enabled True</pre>

<img src="https://img.makdos.blog/media/temporaryimagefolder/ekran-goruntusu-2025-04-17-15-53-03__249.png" alt="" style="height: auto;width: auto"/>

Yukarıdaki işlemleri gerçekleştirdikten sonra, sunucunuza gelen UDP 53 istekleri engellenecek ve Windows Güvenlik Duvarı ( Windows Firewall ) etkinleştirilecektir.

Sunucunuzu DNS Saldırılarından Koruyun: PowerShell ile Güvenlik Duvarı Kuralları

PowerShell ile Güvenlik Duvarı Kuralı Ekleyerek DNS Koruması Sağlamak

Windows

Ubuntu /var/log/ dizinin altında bulunan .log dosyalarındaki saat uyuşmazlığının çözümü
Aşağıdaki dosyaya giriyoruz.
<code>nano /etc/rsyslog.conf</code>
İlgili dosyaya aşağıdaki komutu ekliyoruz.
<code>$ActionFileDefaultTemplate RSYSLOG_FileFormat</code>
Daha sonra syslog’a restart atıyoruz.
<code>systemctl restart rsyslog</code>

.log dosyalarında gösterilen saatin yanlış olması durumunda yapılacaklar.